Woningbouw algemeen

Dudok bracht tijdens zijn architectenloopbaan meer dan veertig wooncomplexen tot stand, uiteenlopend van een rijtje van vier woningen (Oegstgeest, 1913) tot een complete woonwijk van duizend woningen (Amsterdam-Geuzenveld, 1953-57) en variërend van eenvoudige arbeidershuisjes tot luxe appartementencomplexen. In dienst van de gemeente Hilversum bouwde Dudok maar liefst vijfentwintig woningbouwcomplexen, de eerste in 1919 en de laatste in 1956.

Hilversum

Dudok kwam op het juiste moment in Hilversum. De snel groeiende gemeente had enorme behoefte aan arbeiderswoningen, die op grond van de Woningwet 1901/1902 door gemeenten en woningbouwverenigingen met steun van het Rijk konden worden gebouwd. Het doel van de wet was de grote hoeveelheid krotwoningen in het land op te ruimen en betere, hygiënische woningen voor arbeiders tot stand te brengen. Dudok had met zijn gemeentelijke woningbouwcomplexen veel succes. Het waren eenvoudige arbeiderswoningen – de kosten moesten laag blijven – maar alle waren praktisch ingericht. De woningen kregen een verzorgd uiterlijk en de variatie in gevels, de plaatsing van bijzondere gebouwen en het groen en plantsoenen in de wijken zorgden voor een aangename leefomgeving. Het merendeel van de wooncomplexen in Hilversum kwam in de jaren twintig en dertig tot stand.

Buiten Hilversum

Dudok bouwde niet alleen in Hilversum. Via zijn eigen architectenbureau kreeg hij opdrachten uit het hele land. Halverwege de jaren dertig ontwierp Dudok een aantal woningen en woningprojecten van een architectonische kwaliteit die ver uitsteeg boven het gemiddelde, aldus architectuurhistoricus Lara Voerman in het boek Wonderlijkheden. Hiertoe behoren woningen aan de Bors van Waverenstraat in Amstelveen (1936), Park Zorgvlied in Tilburg (1936-38) en het Witte Dorp (tuindorp De Burgh) in Eindhoven (1937-38). Ook bij deze particuliere opdrachten zorgde Dudok voor een combinatie van een praktische opzet en esthetische vormgeving. Zo was het complex in Eindhoven vormgegeven als een luxe tuindorp met een afwisseling van landhuizen, middenstandwoningen, grotere en kleinere herenhuizen en winkels met garages. Dit complex is in 2001 aangewezen als Rijksmonument. In Bussum bouwde Dudok luxere appartementencomplexen als de Parkflats (1951-56) en het complex Kom van Biegel (1954-56) .

Wederopbouw

Na zijn pensionering in 1954 bij de gemeente Hilversum besteedde Dudok zijn tijd in zijn eigen praktijk. Het waren de jaren van de wederopbouw, en de naoorlogse woningnood zorgde voor een enorme bouwopgave. In samenwerking met zijn partner R.M.H Magnée ontwierp Dudok een veelheid aan flatwoningen in het Gooi en in steden als Amstelveen en Amsterdam. In Amsterdam werkte Dudok mee aan de ontwikkeling van tuinstad Geuzenveld, onderdeel van het Algemeen Uitbreidingsplan, waarvoor hij zowel eengezinswoningen als hoge bouwblokken ontwierp.

Extra informatie

Een overzicht van de wooncomplexen van Dudok vind je op de site dudok.org in de categorie woningbouw.

De website dudok.org is een initiatief van enkele bewonderaars van het werk van Willem Marinus Dudok. De site bevat vooral veel beeldmateriaal van alle ontwerpen van Dudok die ooit zijn gebouwd. Het Dudok Architectuur Centrum en dudok.org werken op onafhankelijke basis samen door beeldmateriaal en informatie met elkaar te delen en incidenteel samen te werken aan projecten.

website: sbddesign.nl